تبلیغات
به روز نامه الكترونیكی درد نیوز اولین سایت حقوق بشر و محیط زیسنت ایران خوش آمدید تاسیس 1379 درد نیوز - تحول اقتصاد تك محصولی؛ شمشیری دو دم بر سر شورای همكاری خلیج فارس

دنیای وارونه-عجب رسمیه رسم زمونه

تحول اقتصاد تك محصولی؛ شمشیری دو دم بر سر شورای همكاری خلیج فارس

تاریخ:سه شنبه 21 اردیبهشت 1395-08:36 ق.ظ

بحران اقتصاد جهانی و كاهش رشد اقتصادی در سطح جهان، افزایش تولید نفت «شیل» یا نفت «سنگ پایه» و وجود مازاد نفت در بازارهای جهانی، موجب شده است قیمت نفت دوران طلایی خود را پشت سر گذارد و در یك سال گذشته كشورهای نفتی زیر فشار شدید اقتصادی قرار گیرند.
با افول قیمت نفت به یك سوم قیمت سال های گذشته، اقتصاد كشورهای نفتی با دشواری هایی بسیاری مواجه شده است به گونه ای كه این كشورها كسری بودجه های بالایی را تجربه كرده و برای جبران آن مجبور شده اند بخش زیادی از یارانه های خود را حذف و اقدام به آزادسازی بخشی از قیمت ها كنند.
شاخص ترین این كشورهای نفتی، كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس هستند كه در سال های اوج رشد قیمت نفت، رشد اقتصادی بالایی را تجربه كردند و با تكیه بر این درآمدهای بالا، در بحبوحه خیزش های عربی توانستند با تزریق پول به جامعه مانع از سرایت این خیزش ها به كشورهایشان شوند.
با تكیه بر همین درآمدهای كلان نفتی بود كه كشورهایی مانند عربستان، قطر و امارات تلاش كردند، مسیر خیزش های عربی را در راستای هدف های منطقه ای خود مدیریت و از برخی گروه ها یا جناح ها در مقابل دیگر گروه ها و جناح ها پشتیبانی كنند. این امر منجر به رقابت منطقه ای بی حاصلی شد كه به واسطه سیاست های عربستان سعودی هماوردی جدی را نیز بین تولیدكنندگان انرژی به راه انداخت.
این رویكرد بود كه موجب شد، عربستان سیاست افزایش تولید نفت در جهت كاهش قیمت آن را در دستور كار خود قرار دهد. هدف عربستان از این اقدام، فشار اقتصادی بر ایران و روسیه به عنوان تولیدكنندگان نفتی هماورد در سوریه و نیز افزایش هزینه های سیاست های منطقه ای تهران به ویژه پس از امضا و اجرای برجام بوده و است.
این سیاست اما نتوانست برای عربستان موفقیت چشمگیری را به ارمغان بیاورد و پیامدهای آن اینك دامن سعودی ها را گرفته است؛ سیاستی كه دیگر كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس را نیز زیر فشار قرار داده و در بحبوحه جنگ یمن، آن ها را با كسری شدید بودجه مواجه كرده است.
به دنبال پیگیری این سیاست، عربستان سعودی برای سال مالی 2015-2016 نزدیك به 100 میلیارد دلار كسری بودجه را تجربه كرد و مجبور شد از صندوق ذخیره ارزی خود استفاده كند. دیگر كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس نیز دچار كسری بودجه شده اند و برخی از آن ها مانند كویت و قطر برای نخستین بار است كه در طول تاریخ سیاسی خود كسری بودجه را تجربه می كنند.
كسری بودجه 2 پیامد مهم را برای اقتصاد سیاسی این كشورها به دنبال داشت. نخستین پیامد آن حذف بخش زیادی از یارانه های پرداختی به مردم و اجبار به عبور از اقتصاد نفتی به سمت اقتصاد بدون نفت بود.
كشورهای نفت خیز عضو شورای همكاری خلیج فارس همواره به عنوان كشورهای ثروتمندی شناخته شده اند كه مردمِ آن ها به دلیل حجم بالای یارانه های دولتی در رفاه نسبی زندگی می كنند. اكنون اما كاهش شدید قیمت نفت، این كشورها را مجبور كرده است برای جبران كسری بودجه دست به كاهش هزینه های جاری خود و حذف بخش زیادی از یارانه های پرداختی به مردم بزنند. مهم ترین بخشی كه شامل حذف یارانه شده، بخش سوخت و انرژی است كه حجم زیادی از یارانه های پرداختی این دولت ها را به خود اختصاص می دهد.
در پی سیاست حذف یا كاهش یارانه ها، عربستان سعودی تاكنون نیمی از یارانه سوخت را حذف كرده است، امارات متحده عربی، بحرین و عمان نیز چنین سیاستی را در پیش گرفته اند، كویت نیز اعلام كرده است بخشی از یارانه های سوخت را قطع می كند و قیمت بنزین، برق و آب را افزایش خواهد داد و قطر ماه آینده را به عنوان زمان قطع یارانه بنزین و گازوئیل اعلام كرده است.
سویه دیگر كاهش قیمت نفت و كسری بودجه كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس، اجبار این كشورها در جهت قطع وابستگی به نفت و گذار به اقتصاد بدون نفت است.
مهم ترین تلاشی كه تاكنون در این راستا صورت گرفته، انتشار سند چشم انداز توسعه 2030 است كه از سوی عربستان سعودی منتشر شده است. بر پایه این سند، اقتصاد عربستان سعودی تا سال 2020 باید از اتكا به نفت رهایی یابد و تا سال 2030 به اقتصادی پیشرفته و مبتنی بر فناوری روز تبدیل شود.
بر پایه این سند، برای رهایی از اقتصاد بدون نفت باید دیگر ظرفیت های اقتصادی عربستان سعودی مورد توجه قرار گیرد. آن گونه كه «محمد بن سلمان» جانشین ولیعهد عربستان اعلام كرده است، مهم ترین این ظرفیت ها تكیه بر ذخیره های كلان مالی ناشی از فروش بخشی از سهام شركت نفتی «آرامكو» است كه باید در راستای ایجاد بزرگ ترین صندوق سرمایه گذاری در جهان و انتقال فناوری به عربستان مورد بهره برداری قرار گیرد.
اما آن چه در این میان مورد غفلت كشورهای نفت خیز عضو شورای همكاری خلیج فارس قرار گرفته این است كه بخش زیادی از مشروعیت خاندان های حاكم بر این كشورها ناشی از حجم بالای یارانه هایی است كه به جامعه تزریق می شود. حذف یارانه های نفتی در كشورهایی كه بنای مشروعیت بر پایه یك نظام پرداخت مالی و یارانه های كلان متكی است می تواند فضا را برای سربرآوردن شكاف های خفته اجتماعی فراهم كند و نظام سیاسی را دستخوش ناآرامی سازد.
تحولات اخیر نشان داد كه تكیه بر نفت دیگر نمی تواند نقطه اتكای مناسبی برای رشد اقتصادی و تضمین حكومت حاكمان باشد. به همین دلیل چاره ای جز گذار به سمت اقتصاد بدون نفت برای این كشورها باقی نمانده است. از این جا است كه تناقض و پیچیدگی شرایط سیاسی- اقتصادی كشورهای نفت خیز عضو شورای همكاری خلیج فارس مشخص می شود. كاهش درآمدهای نفتی در شرایطی رخ داده كه ظرفیت اقتصادی این كشورها نیز توان جایگزین كردن دیگر درآمدهای اقتصادی را برای پرداخت یارانه ندارد. این شرایط ناگزیر مشروعیت نظام های سیاسیِ اقتصادهای نفتی حوزه خلیج فارس را به خطر خواهد انداخت.
گذار به اقتصاد بدون نفت باید با آزادسازی و متنوع سازی اقتصادی همراه باشد. آزادسازی اقتصادی نیز نیازها و پیش فرض هایی دارد كه مهم ترین آن ها «حق آزادی» و رقابت آزاد و برابر است. تجربه سیاسی در كشورهایی كه چنین گذاری را طی كرده اند نشان می دهد عبور از اقتصاد دولتی به اقتصاد آزاد با رشد جامعه مدنی و شكل گیری سازمان های غیردولتی ممكن خواهد بود. رشد و توسعه جامعه مدنی نیز آگاهی سیاسی مردم و خواسته های سیاسی آنان را از نظام سیاسی افزایش می دهد و در صورتی كه نظام سیاسی از ظرفیت لازم برای جذب این حجم از خواسته های فروخورده جامعه برخوردار نباشد، چالش های سیاسی بسیاری به بار می آورد. این امر یك تناقض بنیادین را پیش روی كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس قرار داده است كه می تواند منجر به ایجاد نارضایتی های مدنی و بی ثباتی در این كشورها در سال های آتی شود.
فرجام سخن اینكه اراده اصلاح ساختار اقتصاد تك محصولی در كشورهای نفت خیز عضو شورای همكاری خلیج فارس در شرایطی كه قیمت این محصول به شدت پایین آمده است، می تواند همانند تیغی دو دم عمل كند و ضمن برانگیختن تلاش هایی برای تحول اقتصادی، چالش های سیاسی و اجتماعی فراوانی به بار آورد.


ژ"
نظرات() 
Albertha
دوشنبه 11 شهریور 1398 11:01 ب.ظ
That is a very good tip particularly to those fresh
to the blogosphere. Brief but very accurate information… Many thanks for sharing this one.
A must read post!
Tracee
جمعه 8 شهریور 1398 09:19 ب.ظ
If you are going for best contents like myself, simply pay a visit this site every day because it offers feature contents,
thanks
bit.ly
جمعه 7 تیر 1398 12:27 ب.ظ
It's enormous that you are getting ideas from this article as well as from our argument
made at this time.
Florida
جمعه 17 خرداد 1398 09:42 ق.ظ
Post writing is also a fun, if you know then you can write or
else it is complex to write.
Carlo
جمعه 17 خرداد 1398 04:32 ق.ظ
These are actually enormous ideas in concerning blogging.
You have touched some good things here. Any way keep up wrinting.
Carlos Eduardo Veiga Petrobras
پنجشنبه 16 خرداد 1398 11:03 ق.ظ
Hello there I am so thrilled I found your blog page, I really found you by
mistake, while I was searching on Digg for something else,
Regardless I am here now and would just like to say cheers for
a fantastic post and a all round thrilling blog (I also love the theme/design), I don't have time to browse it all at the moment but I have saved it
and also included your RSS feeds, so when I have time I will be back to read
much more, Please do keep up the awesome job.
tinyurl.com
چهارشنبه 15 خرداد 1398 01:22 ب.ظ
of course like your web site but you have to test the spelling on several of your posts.
A number of them are rife with spelling issues and I to
find it very troublesome to inform the reality however
I will surely come again again.
tinyurl.com
چهارشنبه 15 خرداد 1398 11:18 ق.ظ
You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something that I think I would never understand.
It seems too complex and extremely broad for me.
I'm looking forward for your next post, I'll try to get the hang of it!
http://tinyurl.com/ydye5t8r
شنبه 11 خرداد 1398 05:58 ق.ظ
When someone writes an paragraph he/she retains the image
of a user in his/her mind that how a user can be aware of it.

So that's why this article is perfect. Thanks!
http://tinyurl.com/
جمعه 10 خرداد 1398 01:14 ق.ظ
Ahaa, its nice dialogue regarding this piece of writing at this place at
this webpage, I have read all that, so now me
also commenting here.
Klefer
چهارشنبه 8 خرداد 1398 06:04 ب.ظ
This is very interesting, You are a very skilled blogger.
I've joined your feed and look forward to seeking
more of your magnificent post. Also, I have shared your website in my social networks!
tinyurl.com
سه شنبه 7 خرداد 1398 12:52 ق.ظ
When I originally left a comment I seem to have clicked on the -Notify me
when new comments are added- checkbox and now every time a comment is added I recieve
four emails with the exact same comment. Is there a way you can remove me from that service?
Thanks!
tinyurl.com
یکشنبه 5 خرداد 1398 08:59 ب.ظ
Very good info. Lucky me I ran across your blog by chance (stumbleupon).
I have book-marked it for later!
Dotty
شنبه 28 اردیبهشت 1398 11:27 ب.ظ
Simply want to say your article is as surprising.
The clarity to your publish is just cool and that i can think
you're a professional on this subject. Fine together with your permission allow me
to take hold of your feed to keep updated with approaching post.
Thank you a million and please continue the gratifying work.
Fernanda Lara Tórtima
شنبه 28 اردیبهشت 1398 10:20 ق.ظ
I'm gone to inform my little brother, that he should also go to
see this web site on regular basis to take updated from hottest news.
Donny
جمعه 27 اردیبهشت 1398 05:37 ب.ظ
I don't even know how I ended up here, but I thought this post was great.

I do not know who you are but definitely you're going to a famous blogger if you are not already ;) Cheers!
tinyurl.com
پنجشنبه 26 اردیبهشت 1398 01:26 ب.ظ
It's not my first time to visit this web site,
i am visiting this web page dailly and get fastidious facts from here daily.
http://tinyurl.com
پنجشنبه 26 اردیبهشت 1398 06:30 ق.ظ
What's up, this weekend is fastidious in support of me, for the reason that
this occasion i am reading this wonderful informative article here at my home.
Katrice
پنجشنبه 26 اردیبهشت 1398 06:25 ق.ظ
you're truly a good webmaster. The web site loading velocity is incredible.

It kind of feels that you're doing any distinctive trick.
Moreover, The contents are masterwork. you've done a excellent
process on this subject!
Dexter
پنجشنبه 19 اردیبهشت 1398 03:03 ق.ظ
I was suggested this blog by my cousin. I'm not
sure whether this post is written by him as no one else know such detailed
about my trouble. You're wonderful! Thanks!
http://tinyurl.com/
سه شنبه 17 اردیبهشت 1398 12:14 ب.ظ
I am really grateful to the holder of this web page who has shared this fantastic piece of writing at at
this place.
Dane
یکشنبه 15 اردیبهشت 1398 06:51 ب.ظ
I don't even know how I ended up here, but I thought this post was good.
I don't know who you are but certainly you're going to a famous blogger if you aren't already ;
) Cheers!
Cesar
یکشنبه 15 اردیبهشت 1398 07:58 ق.ظ
Great article, exactly what I was looking for.
Dorothy
جمعه 13 اردیبهشت 1398 12:34 ق.ظ
Pretty nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say that I have truly enjoyed
browsing your blog posts. After all I will be subscribing to your feed and
I hope you write again soon!
Dawn
چهارشنبه 11 اردیبهشت 1398 06:18 ب.ظ
I could not resist commenting. Perfectly written!
Trisha
چهارشنبه 11 اردیبهشت 1398 11:11 ق.ظ
It is appropriate time to make some plans
for the future and it's time to be happy. I have read this post and if I
could I want to suggest you some interesting things or
tips. Maybe you could write next articles referring to this article.
I want to read more things about it!
http://tinyurl.com/y5ga42ue
یکشنبه 8 اردیبهشت 1398 07:40 ب.ظ
Now I am ready to do my breakfast, afterward having
my breakfast coming yet again to read additional news.
Eileen
یکشنبه 8 اردیبهشت 1398 03:34 ب.ظ
Hi! I'm at work surfing around your blog from my new iphone!
Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts!
Carry on the fantastic work!
Tamika
شنبه 7 اردیبهشت 1398 07:23 ق.ظ
It's an amazing article designed for all the web viewers; they will get advantage from
it I am sure.
Carlos Magno Nunes Barcelos
جمعه 6 اردیبهشت 1398 07:13 ب.ظ
Hi! I've been reading your weblog for some time now and finally got the courage to go ahead and give you a shout
out from Huffman Tx! Just wanted to tell you keep up the great job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo